TA 09 ASYADA BİR KADIN TEZKİRECİ (DR. ŞEFİKA YARKİN)
Dr. Murat AKYÜZ
Öğr. Gör.
Nile University Of Nigeria
+2349058925939
Plot 681 Cadastral Area, Abuuja-FCT/Nigeria
Dr. Bayram TOPLU
ASYADA BİR KADIN TEZKİRECİ
(DR. ŞEFİKA YARKİN)
JEL Code: N95
ÖZET
İnsanlar önemli gördükleri kişileri unutmamak ve hatıralarını yaşatmak konusunda her zaman bir arayış içinde olmuşlardır. Bu çabaların bir tanesi de tezkire adı verilen eserler yazılarak evliyaların, şairlerin ve değer verilen kişilerin hayatlarını ve eserlerini kayıt altına almak olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmamızda öncelikle tezkirenin tanımı yapılarak, doğu edebiyatında tezkire hazırlama ve şair tezkiresi yazma geleneğinin tarihi gelişmesinin sebepleri üzerinde durulmuştur.
Türk edebiyatında Ali Şir Nevai ile başlayan Türkçe şair tezkiresi yazma geleneği Ali Şir Nevai’den sonra Anadolu ve Azerbaycan sahalarında gelişmeye başlamış. Ali Şir Nevai ve Sadıki’nin Doğu Türkçesi ile yazılmış olan tezkirelerinden başka XX. yüzyıla kadar maalesef başka örnekler kaleme alınmamıştır.
Gerek doğu gerekse batı Türkçesiyle yazılan şair tezkirelerinin ise tamamı erkekler tarafından yazılmıştır. Bu noktada Şefika Yarkin, Afganistan Özbek şairelerini konu edindiği “İpek Taleleri” adlı şair tezkiresi ile Orta Asyada bir kadın olarak ilk tezkire müellifi olmuş hem de kadın şairler hakkında yazılmış olan ilk tezkireyi kaleme almıştır.
Bu çalışmamızda Şefika Yarkin’ın diğer eserleri hakkında bilgiler verilerek “İpek Taleleri” adlı Afganistan Özbek kadın şairlerini işleyen eserinin önemi üzerinde durulmuştur.
Amaç: Geçmişteki ve günümüzdeki kadın tezkirecileri ve kadınlar üzerine yazılmış tezkireleri ortaya çıkarmak.
Anahtar Kelimeler: Dr. Şefika Yarkin, Tezkire, Doğu Türkçesi, İpek Taleleri
A WOMAN BIOGRAPHIST IN ASIA
(DR. ŞEFIKA YARKIN)
JEL Code: N95
Summary
In order not to forget peopled deemed important (valuable) and to make their memories last forever many have been in a search. One of these endeavors is observed to be “tadhkira”, a collection of records on the lives and works of the poets as well as prominent individuals (as a type biography).
In this study, the term tadhkira has been initially defined while the reasons for the historical development of the tadhkira preparation as well as the tradition of composing them about poets have been emphasized.
The heritage of drafting poet tadhkira in Turkish which was associated by the name Ali Shir Nevai, later on began to develop in the lands of Anatolia and Azerbaijan. Other than the work composed in Eastern Turkish by Ali Shir Nevai and Sadiki, unfortunately, no other examples have been written until XX century. Completely all of them written either in eastern or in western Turkish languages had been by males authors.
At this point, Shefika Yarkin has been the pioneer female tadhkira author in Central Asia with her work named “Ipek Taleleri” (Silken Fates) covering the Uzbek poets of Afghanistan while writing the first biography on women poets.
In this paper, while more information is provided about other works of Shefika Yarkin, the importance of the piece named “Ipek Taleleri” elaborating Uzbek women poets has been emphasized.
The Purpose: To discover the female tadhkira authors besides the work done on women in the past and present.
Key Words: Dr. Shefika Yarkin, Tadhkira, Eastern Turkish, İpek Taleleri
Akyuz, M., & Toplu, B. (2017). A Woman Biographist In Asia (Dr. Şefika Yarkin). TURAN-CSR International Scientific Peer-Reviewed and Refereed Journal, 9/Winter(33), 212-216.
doi:http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
Akyüz, M., & Toplu, B. (2017, 03). Asya'da Bir Kadın Tezkireci (Dr. Şefika Yarkin). TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 9/Kış(33), 212-216. doi: http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
https://drive.google.com/open?id=1I1jJTROacB0HPiPaQhbq-Znkld3DI-r8
Comments
Post a Comment