TA 07 KIRGIZ, TÜRK VE AFGANİSTAN ÖZBEK ŞAİRLERİNDE ZAMAN ALGISI
KIRGIZ, TÜRK VE AFGANİSTAN ÖZBEK ŞAİRLERİNDE ZAMAN ALGISI
AKYÜZ Murat
Öğretim görevlisi, Doktor
Nile University Of Nigeria
Email: akyuz.murat@gmail.com
Tel: +2349058925939
Satılmış BACAK
Öğretim görevlisi, Doktor
Uluslararası Atatürk-Alatoo Üniversitesi
Email: satylmysh.bacak@iaau.edu.kg
Tel: +996555790249
Bu çalışmamızda doğu edebiyatında geniş bir şekilde işlenmiş olan zaman kavramı ve Kırgız, Türk ve Afganistan Özbek şairleri üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Zaman ve zamane akımı ile özellikle derin toplumsal olayların olduğu köklü gelişme zamanlarında, zamanın bozulduğu ve herşeyin kötüye gittiği şeklindeki şikâyet ve serzenişlerin edebi eserlerde konu edildiği dönem tanımlanmaktadır. Halk edebiyatında zamandan şikâyet edilme sebepleri olarak; teknolojik yenilikler, ekonomik ve askeri olarak güçsüzlük, düşmanlar ve rakipler arasında sayıca azlık, fakirlik, kaderi kabullenememe, idarecilerin yetersizliği ve zulmü, sosyal ve siyasal değişimler, ahlaki çöküntü vb. konular öne çıkmaktadır.
Zamanın değişimlerinden, gelen yeni zaman diliminin getirmiş olduğu yeniliklerin iyilikler getirmediğinden, her şeyin bozulduğu ve hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı öne sürülerek zamandan şikâyet etme türündeki şiir örneklerine tarihin çeşitli dönemlerinde rastlanılmış olsa da bir edebi akım olarak XIX. yüzyılın son çeyreği ile XX. Yüzyılın ilk çeyreğinde Kazakistan ve Kırgızistan’da karşımıza çıkmaktadır. Özellikle halk şairleri tarafından temsil edilen bu edebi akım Sovyetler Birliğinin devlet olarak egemenliğini tam manası ile hissettirdiği 1924 yılından sonra etkisini yitirmeye başlamıştır.
Türkiye’de ve Afganistan Özbekleri arasında da benzer sebeplerden dolayı bazı şairler zamandan ve yaşadıkları çağdan şikayet etmiş bu konuda eserler vermişlerdir.
Bu çalışmamızda özellikle Kırgızistan ve Kazakistan’da bir edebi üslup olarak karşımıza çıkan zamane akımının dini, kültürel ve sosyolojik sebepleri ele alınarak diğer Türkiye ve Afganistan Özbek edebi çevreleriyle kısa bir karşılaştırma yapılmıştır.
Anahtar kelimeler: Doğu edebiyatı, Zamane Akımı, Kırgız edebiyatı, Türk Halk Edebiyatı, Afganistan Özbek Edebiyatı, Afganistan, zamandan şikayet
THE PERCEPTİON OF TIME IN TURKISH, KYRGYZ AND AFGAN POETS
SUMMARY
In this study the concept of the time which is treated broadly on Eastern literatures as well as its effect on Kyrgyz, Turkish and Afghanistan Uzbek poets are adopted. A period which works of literature entailed topics about times of reforms şn which deep societal events occurred involving the complaint people concerning how times went wrong on the course of time, is being introduce. The time was so unbearable that no poets write about something good, because of the frustration of that time. They think that there must be something wrong with time because things are going so bad. The condition of that time is pushing to write bad things and as such things are going wrong ways. At that time, the poets were complaining about the adverse effect of technology, economic instability which reacted to absolute poverty absence of the military to face enemies and so they failed to accept it as destiny. At that time the leaders are incapable irresponsible and corrupt their own people and society, people behaviors is going down and bad.
Prior to what they used to before, so as a matter of fact the Afghanistan Uzbek poets write such things. Now that time has changed, however it did not bring positive change because Afghanistan Uzbek poetries think that time has stolen something from them, for the fact they were complaining about how they missed past time.
Key words: Eastern literature, current time, Kyrgyz literature, Afghanistan Uzbek Literature, Afghanistan, discontent of time.
ВОСПРИЯТИЕ ВРЕМЕНИ ПОЭТАМИ- КЫРГЫЗАМИ, ТЮРКАМИ И ЭТНИЧЕСКИМИ УЗБЕКСКИМИ ПОЭТАМИ АФГАНИСТАНА
Аннотация
В этой работе представлен обзор восприятия времени поэтами в произведениях турецкой и кыргызской литературы и этническими узбекскими поэтами Афганистана.
Восприятие времени отражено в поэзии через призму исторических разногласий, которые происходили в отрезке времени и эпохи: разлад в обществе послужил причиной недовольства поэтов.
Общеизвестно, что недевольства временем в литературе изображаются из за технологических инноваций, слабости экономики и армии, меньшего количества людей по сравнению с количеством врага, бедности, непримиримости с судьбой, плохого и некачественного управления, неустойчивости политики, отсутствия нравственности. Образцы кыргызской и казахской литератур в последней четверти XIX века и в первой четверти XX века представляют тематику недовольства временем в произведениях поэтов которые демонстрируют преимущественно негативные изменения, происходящие в той эпохе. С 1924 года произошла трансформация тематики литератур под влиянием Советской власти. Поэты в Турции и этнические узбеки Афганистана также выражали свои недовольства временем из за негативных последствий эпохи с которыми они сталкивались. Данная статья также проводит сопоставительный анализ восприятия времени в поэтических произведениях кыргызских, казахских поэтов с аналогичными произведениями турецких поэтов и этнических узбеков Афганистана.
Ключевые слова: восточная литература, текущая эпоха, кыргызская литература, узбекская литература, Афганистан, недовольства временем.
Akyuz, M., & Bacak, S. (2016, 12). Time Perception Of Time In Turkish, Kyrgyz And Afgan Poets. Journal of Bishkek State University, 174-179. doi:Podisnoy Index 77382
Akyüz, M., & Bacak, S. (2016, 12). Kırgız,Türk ve Afganistan Özbek Şiirlerinde Zaman Algısı. БГУ Жарчысы (Вестник БГУ)(3-4 (37-38)), s. 174-179.
Comments
Post a Comment