TA 18 DOĞU EDEBİYATINDA SAVAŞ, YENİLGİ VE BOZGUN, SOSYAL DEĞİŞİMLER VE AHLAKİ ÇÖKÜNTÜ, TEKNOLOJİK YENİLİKLER, FAKİRLİK GÜÇSÜZLÜK SEBEBİYLE ZAMANDAN ŞİKAYET


DOĞU EDEBİYATINDA SAVAŞ, YENİLGİ VE BOZGUN, SOSYAL DEĞİŞİMLER VE AHLAKİ ÇÖKÜNTÜ, TEKNOLOJİK YENİLİKLER, FAKİRLİK GÜÇSÜZLÜK SEBEBİYLE ZAMANDAN ŞİKAYET
Murat Akyüz
Öğretim görevlisi, Doktor
Nile University Of Nigeria
Tel: +2349058925939

Satılmış Bacak
Öğretim görevlisi, Doktor
Uluslararası Atatürk-Alatoo Üniversitesi
Email: satylmysh.bacak@iaau.edu.kg
Tel: +996555790249

ÖZET
Bu çalışmamızda doğu edebiyatında geniş bir şekilde işlenmiş olan zaman kavramı ve Kırgız, Türk ve Afganistan Özbek şairleri üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Zaman ve zamane akımında teknolojik yenilikler, ekonomik ve askeri olarak güçsüzlük, düşmanlar ve rakipler karşı sayıca azlık, fakirlik, kaderi kabullenmeme, idarecilerin yetersizliği ve zulmü, sosyal ve siyasal değişimler, ahlaki çöküntü vb. konular öne çıkmaktadır.
“Zamana akımı” XIX. yüzyılın son çeyreği ile XX. yüzyılın ilk çeyreğinde Kazakistan ve Kırgızistan’da özellikle halk şairleri tarafından temsil edilmiştir. Sovyetler Birliğinin devlet olarak egemenliğini tam manası ile hissettirdiği 1924 yılından sonra etkisini yitirmeye başlamıştır.
Türkiye’de ve Afganistan Özbekleri arasında da benzer sebeplerden dolayı bazı şairler zamandan ve yaşadıkları çağdan şikayet etmiş ve bu konuda eserler vermişlerdir.
      Anahtar kelimeler: Doğu edebiyatı, zamane akımı, Kırgız edebiyatı, Türk halk edebiyatı, Afganistan Özbek Edebiyatı, Afganistan, zamandan şikayet.

ТЕМАТИКА НЕДОВОЛЬСТВА ВРЕМЕНЕМ  В ВОСТОЧНОЙ ЛИТЕРАТУРЕ

Аннотация
Данная статья посвящена проблематике течения Времени  в  кыргызской и турецкой литературе    и узбекской литературе    Афганистана. Нами  изучены  различные вопросы  недевольства временем в литературе,   такие как отсутствие или отсталость технологических инноваций, слабость  экономики и армии, бедность, непримиримость  с судьбой, некомпетентность и угнетение со стороны  правителей, неустойчивость политики, отсутствие нравственности. “Течение времени”  было представлено в кыргызской и казахской литературе  в последней четверти XIX и в начале  ХХ века. Тематика недовольства временем в произведениях поэтов  демонстрирует преимущественно  негативные изменения,   происходящие в той эпохе. С 1924 года тематика Времени уже начала терять свою силу под влиянием Советской власти.  Тематика недовольства Временем также отражена в произведениях турецких поэтов и в узбекской литературе  Афганистана. 
         Ключевые слова: Восточная литература,  новое течение, кыргызская литература, турецкая  литература,  узбекская литература в  Афганистане,  недовольство временем.

 ЧЫГЫШ АДАБИЯТЫНДАГЫ ЗАМАНГА НААРАЗЫЧЫЛЫК ТЕМАТИКАСЫ

Кыскача мазмуну
Бул макала кыргыз, түрк жана Афганистандагы өзбек адабиятындагы замана агымын изилдөөгө арналган. Адабиятттагы заманга болгон терс көз караштар технологиялык жактан артта калуу, экономиканын алсыздыгы, армиянын чабалдыгы, тагдырга нааразылык, мамлекет тарабынан болгон кысым, саясаттын туруксуздугу, адеп-ахлак эрежелеринин төмөндөп кетүүсүнүн натыйжасында пайда болот. Кыргыз жана казак адабиятындагы замана агымы 19-кылымдын акыркы чейреги жана 20-кылымдын башында өнүккөн, ал негизинен ошол коомдо болуп жаткан терс көрүнүштөргө нааразылык билдирүү аркылуу чагылдырылган. 1924-жылдан тарат совет бийлигинин таасири менен адабияттагы  замана тематикасы өз актуалдуулугун  жогото баштаган. Ал эми түрк жана Афганистандагы өзбек адабиятында дагы заманга болгон терс көз караштар чагылдырылган.
Ачкыч сөздөр: чыгыш адабияты, жаңы агым, кыргыз адабияты, түрк адабияты, Афганистандагы өзбек адабияты, заманга болгон нааразылык.   

THE ISSUE OF TIME DISSATISFACTION IN THE ASIAN LITERATURE
Abstract
The paper deals with the Trend of Time  in the Kyrgyz, Turkish literature  and  the Uzbek literature in Afghanistan. The research reveals the following factors of dissatisfaction with the Time in the literature: adverse effect of technology, economic instability, poor military conditions, dissatisfaction with the destiny, mismanagement and injustice by the government, decline of moral values.  “The Time Trend” in the Kyrgyz and Kazakh literature was reflected in the last quarter of the 19th and at the beginning of the  20th centuries. Dissatisfaction with the Time presented negative changes of that epoch. But after 1924 the Trend   of Time in the literature became not so topical under the influence of the Soviet Union.  The Turkish literature and the Uzbek literature of Afghanistan also saw the dissatisfaction movement with the time in the works of poets and writers.
Key words: the Asian literature, new trend, the Kyrgyz literature, the Turkish literature, the Uzbek literature in Afghanistan, dissatisfaction with the time.


Akyuz, M., & Bacak, S. (2017, July). The Issue Of Time Dissatisfaction In The Asian Literature. Alatoo Academic Studies, 2017(3), 250-257. Retrieved from www.iaau.edu.kg/aas

Akyüz, M., & Bacak, S. (2017, July). Doğu Edebiyatında Savaş, Yenilgi ve Bozgun, Sosyal Değişimler ve Ahlaki Çöküntü, Teknolojİk Yenilikler,Fakirlik Güçsüzlük Sebebiyle Zamandan Şikayet - The Issue Of Time Dissatisfaction In The Asian Literature. Alatoo Academic Studies, 2017(3), 250-257. www.iaau.edu.kg/aas adresinden alınmıştır.

 


Comments

Popular posts from this blog

MA 08 INCLUSIVE GROWTH AND ENTREPRENEURSHIP DEVELOPMENT IN NIGERIA

MA 57 Experiencing Malaria Earlier Aggravates the COVID-19 Symptoms

MA 43 Monetary Policy Instruments and Economic Growth in Nigeria; Realities