TA 20 BAŞKURT TÜRKÇESİ’NDEN TÜRKİYE TÜRKÇESİ’NE YAPILAN AKTARMALARDA, AKTARICILARIN DURUMU VE AKTARMA İLE İLGİLİ DURUMLAR VE SORUNLAR
BAŞKURT TÜRKÇESİ’NDEN TÜRKİYE TÜRKÇESİ’NE YAPILAN
AKTARMALARDA, AKTARICILARIN DURUMU VE AKTARMA İLE İLGİLİ DURUMLAR VE SORUNLAR
AKYÜZ
Murat
Öğretim görevlisi, Doktor
Nile University Of Nigeria
e-mail:
akyuz.murat@gmail.com
TÜRKHAN
İbrahim
Kasım
Tınıstanov Isık Göl Devlet Universitesi
Kırgız
Edebiyatı Bölümü Master Öğrencisi
e-mail: ibiray@hotmail.com
Bugün Rusya Federayonuna bağlı
özerk bir cumhuriyet olan Başkurdistan başta olmak üzere, Rusya’da İdil Ural
Bölgesi ve Sibirya’da da kullanılan Başkurt Türkçesi, Kıpçak grubu Türk
şiveleri arasında en çok Tatar Türkçesi ile benzeşmektedir. Ancak Başkurt
Türkçesi, kendisine has olan ses değişmeleri ve yapıları ile bütün Türk lehçe
ve şiveleri arasında özel bir konuma sahiptir.
Başkurt Türkçesi’nden, Türkiye
Türkçesi’ne yapılan aktarma çalışmaları Sovyetler Birliğinin dağılması ile
adeta sıfırdan başlayarak özellikle 1990’lı yıllarda hız kazanmıştır. Ancak
Başkurtça ile Türkçe arasındaki aktarma
çalışmaları için gerekli olan, sözlük, deyimler ve atasözleri sözlüğü,
ansiklopedik sözlük, dilbilgisi kitapları vb kaynakların yetersiz olduğu veya
hiç olmadığı bu yıllarda yapılmış olan aktarmalar birçok hatayı da bünyesinde
taşımaktadırlar. Yine aynı dönemlerde Başkurt Türkçesi üzerine araştırmalar
yapmış uzman kadro eksikliği sebebi ile, yapılan hataların birçoğu tashih
edilemiştir.
Bu çalışmamızda, Başkurt
Türkçesi’nden Türkiye Türkçesi’ne yapılan aktarmalarda, aktarıcıların durumu ve
aktarma ile ilgili durumlar ve sorunlar ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise
ortaya konulan hata tiplerinin değerlendirilmesi yapılarak, bu tür aktarma
hatalardan kaçınmak için neler yapılması gerektiği üzerine tekliflerde bulunulmuştur.
Anahtar kelimeler: Başkurt
Türkçesi, Türkiye Türkçesi, tercüme, çevirme, aktarma, aktarma sorunları,
aktarma hataları
Akyuz, M., & Turkhan, I. (2017, 06). XIX. Yüzyıl Başından
XX. Yüzyıl başına Kadar Olan Dönemde Buhârâ Hanlığı’nda Yazılan Şair
Tezkireleri. Vestnik Issyk-kylskogo Universitata, 43/2017(ISSN
1561-9516), 289.
Comments
Post a Comment