TA 21 AFGANİSTAN ÖZBEK EDEBİYATINDA ZAMAN
AFGANİSTAN ÖZBEK EDEBİYATINDA ZAMAN
Dr. Murat AKYÜZ
ÖZET
Bu çalışmamızda doğu edebiyatında geniş bir şekilde işlenmiş olan zaman kavramı ve Afganistan Özbek şairleri üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Zaman ve zamane akımı ile özellikle derin toplumsal olayların olduğu köklü gelişme zamanlarında, zamanın bozulduğu ve herşeyin kötüye gittiği şeklindeki şikâyet ve serzenişlerin edebi eserlerde konu edildiği dönem tanımlanmaktadır. Halk edebiyatında zamandan şikâyet edilme sebepleri olarak; teknolojik yenilikler, ekonomik ve askeri olarak güçsüzlük, düşmanlar ve rakipler arasında sayıca azlık, fakirlik, kaderi kabullenememe, idarecilerin yetersizliği ve zulmü, sosyal ve siyasal değişimler, ahlaki çöküntü vb. konular öne çıkmaktadır.
Zamanın değişimlerinden, gelen yeni zaman diliminin getirmiş oluğu yeniliklerin iyilikler getirmediğinden, her şeyin bozulduğu ve hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı öne sürülerek zamandan şikâyet etme türündeki şiir örneklerine tarihin çeşitli dönemlerinde rastlanılmış olsa da bir edebi akım olarak XIX. yüzyılın son çeyreği ile XX. Yüzyılın ilk çeyreğinde Kazakistan ve Kırgızistan’da karşımıza çıkmaktadır. Özellikle halk şairleri tarafından temsil edilen bu edebi akım Sovyetler Birliğinin devlet olarak egemenliğini tam manası ile hissettirdiği 1924 yılından sonra etkisini yitirmeye başlamıştır.
Afganistan’da ise göçler, iç savaşlar vb. sebeplerle zamandan şikayet eden eserler şairler tarafından kaleme alınmıştır.
Bu çalışmamızda özellikle Afganistan Özbek şairleri eserlerindeki zaman algısı ve zamandan şikayet ele alınarak değerlendirilmesi yapılmıştır.
Anahtar kelimeler: Doğu edebiyatı, zamane akımı, Özbek edebiyatı, Afganistan Özbek Edebiyatı, Afganistan, zamandan şikayet
TIME PERCEPTİON OF TIME IN UZBEK LITERATURE IN AFGHANISTAN
ABSTACT
In this study the concept of the time which is treated broadly on Eastern literatures as well as its effect on Afghanistan Uzbek poets are adopted. A period which works of literature entailed topics about times of reforms şn which deep societal events occurred involving the complaint people concerning how times went wrong on the course of time, is being introduce. The time was so unbearable that no poets write about something good, because of the frustration of that time. They think that there must be something wrong with time because things are going so bad. The condition of that time is pushing to write bad things and as such things are going wrong ways. At that time, the poets were complaining about the adverse effect of technology, economic instability which reacted to absolute poverty absence of the military to face enemies and so they failed to accept it as destiny. At that time the leaders are incapable irresponsible and corrupt their own people and society, people behaviors is going down and bad.
Prior to what they used to before, so as a matter of fact the Afghanistan Uzbek poets write such things. Now that time has changed, however it did not bring positive change because Afghanistan Uzbek poetries think that time has stolen something from them, for the fact they were complaining about how they missed past time.
Key words: Eastern literature, current time, Uzbek literature, Afghanistan Uzbek Literature, Afghanistan, discontent of time.
Akyuz, M. (2017, 09). Time
Perception Of Time In Uzbek Literature In Afghanistan-Afganistan Özbek
Edebiyatında Zaman. TURAN-CSR International Scientific Peer-Reviewed,
Refereed Journal, 9/Summer(35), 354-359.
doi:http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
https://drive.google.com/open?id=1GuyIztxt4D8tDBULyzizISNDVuUS8I_s
Comments
Post a Comment